#ASK Daan Roosegaarde

For the #ASK section, we ask a number of questions to a fascinating person who is active in the field of art, design & architecture in Rotterdam. When you talk about design and the city of Rotterdam, you quickly think of artist and designer Daan Roosegaarde. His studio is not participating in the Rotterdam Art Week this year, but it is fascinating to read what this Rotterdam-based studio is currently working on.

www.studioroosegaarde.net

Studio Roosegaarde made, among other things, a luminous bicycle path as an ode to Van Gogh, an artificial sun that kills viruses and a (jewelry) ring that is filled with 1000 m3 of smog, filtered by Studio Roosegaarde. Do you think that art and science can reinforce each other?
You need technological innovation and a social experience in order to make a real difference. You need them both, you won’t really make an impact if you apply just one of them. Furthermore, a good design can make you curious about a better future!

You’ve been known to describe your work as ‘techno-poetry’, how would you describe that in your own words?
I’m speaking about the dynamic relationship between humans and technology. In many of my designs, the presence of the visitor plays a significant role, the visitors effectively becomes a part of the work. I call that connection, that arises between the design and the visitor, techno-poetry. An example of this is the ‘Lotus Dome’ design, which responds to human presence. The heat-sensitive smart flowers fold open and close again, creating an interactive play of light and shadow.

LOTUS are smart foils which unfolds organically in response to human behaviour. Based on the temperature of your hand and light LOTUS folds open. LOTUS gives a poetic morphing of space and people. Winner of A’Design Gold Award and Media Architecture Award Denmark.

What do you think is the right way to deal with the increasingly urgent climate problem?
To stimulate our desire for Beauty. In Dutch, the word for Beauty (‘Schoonheid’) also signifies cleanliness. This duality is about a sense of curiosity and wonder about the world around you on the one hand, as well as the literal translation on the other hand that symbolises a clean space, clean air, clean water and clean energy. This encourages the activation of change – among citizens and governments – valuing and embracing it as a creative tool, while creating a clean living environment.

How would you describe your relationship with the city of Rotterdam? 
I see Rotterdam as a kind of testing ground, where I have the space to design prototypes and launch large scale projects. Studio Roosegaarde is located in a renovated glass factory in Rotterdam where a team of designers and technicians is working on these landscapes of the future. We have to imagine a better future first, before we can build it.

WATERLICHT is the dream landscape about the power and poetry of water. As a virtual flood WATERLICHT shows how high the water could reach and raises awareness about rising water levels. WATERLICHT creates a collective experience to share the importance of water innovation. Winner of LIT 2017 Lighting Designer of the Year USA and The Best Lighting Environment Design China.

#ASK Daan Roosegaarde

Voor de rubriek #ASK stellen we een aantal vragen aan een boeiend persoon die actief is op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Wanneer je het hebt over design en de stad Rotterdam dan denk je al snel aan kunstenaar en designer Daan Roosegaarde. Zijn studio neemt geen deel aan de Rotterdam Art Week dit jaar, maar het is fascinerend om te lezen waar deze Rotterdamse studio zich momenteel mee bezighoudt.

www.studioroosegaarde.net

Studio Roosegaarde maakte onder meer een lichtgevend fietspad als ode aan Van Gogh, een kunstmatige zon die virussen reduceert en een ring die gevuld is met 1000 m3 aan (door jullie zelf gefilterde) smog. Hoe kunnen kunst en wetenschap elkaar volgens jou versterken? 
Je hebt technologische innovatie en een sociale ervaring nodig om echte een verandering teweeg te brengen. Je hebt ze allebei nodig. Slechts één is niet echt impactvol. Verder maakt een goed ontwerp je nieuwsgierig naar een betere toekomst!

Je noemt je werk ook wel techno-poëzie, hoe zou je dat zelf omschrijven?
De dynamische relatie tussen mens en technologie. In veel van mijn ontwerpen speelt de aanwezigheid van een bezoeker een belangrijke rol, de bezoekers worden onderdeel van het werk. De verbinding die ontstaat tussen het ontwerp en de bezoeker noem ik techno-poëzie. Een voorbeeld hiervan is het design Lotus Dome, wat reageert op menselijke aanwezigheid, de warmtegevoelige slimme bloemen vouwen open en dicht en creëren zo een interactief spel van licht en schaduw. 

LOTUS are smart foils which unfolds organically in response to human behaviour. Based on the temperature of your hand and light LOTUS folds open. LOTUS gives a poetic morphing of space and people. Winner of A’Design Gold Award and Media Architecture Award Denmark.

Wat is volgens jou de juiste manier om om te gaan met de steeds urgentere klimaatproblematiek?
Ons verlangen naar Schoonheid te prikkelen. Dit woord met zijn tweeledigheid gaat over verwondering over de wereld om je heen, en tegelijkertijd de letterlijke vertaling die staat voor een schone ruimte, schone lucht, schoon water en schone energie. Schoonheid zet aan tot het activeren van verandering – bij burgers en overheden – het waarderen en omarmen van Schoonheid als een creatieve tool en creëren van een schone leefomgeving. 

Hoe zou je jouw band met Rotterdam beschrijven? 
Ik zie Rotterdam als proeftuin, waar ik de ruimte heb om prototypes te ontwerpen en grote projecten te lanceren. Studio Roosegaarde zit in een gerenoveerde glasfabriek in Rotterdam waar het team van ontwerpers en techneuten werkt aan deze landschappen van de toekomst. We moeten eerst onze betere toekomst verbeelden, en daarna kunnen we het bouwen.

WATERLICHT is the dream landscape about the power and poetry of water. As a virtual flood WATERLICHT shows how high the water could reach and raises awareness about rising water levels. WATERLICHT creates a collective experience to share the importance of water innovation. Winner of LIT 2017 Lighting Designer of the Year USA and The Best Lighting Environment Design China.

#ASK Rob Voerman

For the #ASK section, we ask a number of questions to a fascinating person who is active in the field of art, design & architecture in Rotterdam. This week, that is artist Rob Voerman, whose work can be seen in the exhibition FAKE ME HARD during Rotterdam Art Week. Voerman makes sculptures, paintings, graphic work, installations and photographic works, that often have a post-apocalyptic edge, inspired by utopian and dystopian ideas about the future. You can find his work in museums including the MoMA in New York, the UCLA Hammer Museum in Los Angeles and the Stedelijk Museum. He was originally supposed to have a work period in New York in 2001 – at the top of one of the towers of the World Trade Center – but of course, that turned out differently…

The exhibition FAKE ME HARD is focused on the dangers of fake news, algorithms, deep fakes, Artificial Intelligence — and how these phenomena reinforce each other. Can you tell us a bit more about the work you made for this exhibition?A few years ago, I started to delve into possible scenarios for democracies that succumb to polarisation, inequality, but also to fake news, deep fakes and so on, following a project/installation that I made in the German MARTa Herford museum. Deep fakes, fake news et cetera pose a great and real danger to democracy. The Washington Post has the slogan “Democracy dies in darkness” for a reason. If you no longer know what to believe, can no longer argue based on facts, then democracy will be over pretty quickly. You only have to look at what has happened in the US in recent years. The only remedy, to me, is that governments will draw up rules and legislation for these kinds of phenomena.

The installation that I built in for “Fake Me Hard” deals with both the complete madness – that I regularly observe on the internet – as well as the danger of undermining society, as a result of fake news and conspiracy theories.I also call it a “psychotic building”, because I believe the world of conspiracy theories is comparable to a psychosis. The installation shows a spatial collage of images associated with all kinds of theories that I found on the fringes of the internet. Chaos and anarchy arise at the base of this collage and a structure appears that resembles an explosion of glass and cardboard. The title of the work is “The Republic”. It is a reference to Plato’s publication of the same name, containing the allegory of the cave. Many people today claim to have discovered “the truth”, based on a self-fabricated reality, and with it the exit of the cave.

How did you come into contact with this project? What specifically attracted you?I was asked to participate in the exhibition. I have been following the development of fake news, conspiracy theories and the relationship between politics and democracy extra closely for several years now. It is something that deeply disturbs me, but equally fascinates me. It remains incomprehensible to me how people, who were once rather reasonable, suddenly appear to believe that Biden actually drinks the blood of children.

How would you describe your relationship with the city of Rotterdam?Although nature and nature conservation are very close to my heart, I have, strangely enough, always been strongly attracted to metropolitan architecture. Many of my works show urban environments. That is why Rotterdam fascinates me as a city. Because let’s be honest, Rotterdam is actually the only city in the Netherlands that is truly big. The combination of industry, port and city makes the city extra interesting and complex.

What are you most looking forward to during this edition of Rotterdam Art Week?
Honestly, I’m most looking forward to seeing “Fake Me Hard”. With a project as big as mine, I am quite autistic when it comes to getting everything finished and I therefore have no time or eye for the other works. Apart from the fact that many works weren’t on display yet. But I’m looking forward to taking it all in on the opening day of Rotterdam Art Week.

#ASK Rob Voerman

Voor de rubriek #ASK stellen we een aantal vragen aan een boeiend persoon die op dit moment actief is op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Deze week is dat kunstenaar Rob Voerman, wiens werk tijdens Rotterdam Art Week te zien is in de tentoonstelling FAKE ME HARD. Voerman maakt beelden, schilderijen, grafisch werk, installaties en fotowerken,  die vaak een postapocalyptisch randje hebben, geïnspireerd op utopische en dystopische ideeën over de toekomst. Je vindt zijn werk onder meer in het MoMA in New York, het UCLA Hammer Museum in Los Angeles en in het Stedelijk Museum. Hij zou in 2001 oorspronkelijk een werk-periode hebben boven in één van de torens van het World Trade Center in New York, maar dat liep anders…

De tentoonstelling FAKE ME HARD gaat onder andere over de gevaren van fake news, algoritmes, deep fakes, Artificial Intelligence — en over hoe deze fenomenen elkaar versterken. Kun je ons iets meer vertellen over het werk dat je voor deze tentoonstelling maakte? 
Ik ben me een paar jaar geleden gaan verdiepen in mogelijke scenarios van democratieën die bezwijken onder polarisatie, ongelijkheid, maar ook door fake news, deep fakes enzovoort, naar aanleiding van een project/installatie die ik maakte in het Duitse MARTa Herford museum. Deep fakes, fake news et cetera vormen een groot en reëel gevaar voor de democratie. Niet voor niets heeft de Washington Post de slogan “Democracy dies in darkness”. Als je niet meer weet wat je moet geloven, niet meer discussie kan voeren op basis van feiten, dan is het vrij snel gedaan met de democratie. Je hoeft alleen maar te kijken naar wat er de afgelopen jaren in de VS is gebeurd. De enige remedie lijkt me dat overheden regels en wetgeving gaan opstellen voor dit soort verschijnselen.

De installatie die in heb gebouwd voor “Fake Me Hard” gaat in op zowel de complete gekte – die ik regelmatig waarneem op internet – alsook op het gevaar van ondermijning van de samenleving, dat fake news en conspiracy-theorieën zijn.Ik noem het ook wel een “psychotisch gebouw’, omdat de wereld van conspiracy-theorieën mijns inziens vergelijkbaar is met een psychose. De installatie toont een ruimtelijke collage van beelden, die samenhangen met allerhande theorieën die op de rafelranden van het internet zijn gevonden. Aan de basis van deze collage ontstaat chaos en anarchie en verschijnt een bouwsel, dat lijkt op een explosie van glas en karton. De titel van het werk is “The Republic”. Het is een referentie naar de gelijknamige publicatie van Plato, met daarin de allegorie van de grot. Veel mensen claimen tegenwoordig op basis van een zelf-gefabriceerde werkelijkheid “de waarheid” ontdekt te hebben en daarmee de uitgang van de grot.

Hoe kwam je in aanraking met dit project? Wat trok je specifiek aan?Ik werd gevraagd om deel te nemen aan de tentoonstelling. Ik volg de ontwikkeling van fake news, conspiracy-theorieën en de relatie met politiek en democratie al enkele jaren extra scherp. Het is iets wat me verontrust, maar tegelijkertijd ook fascineert. Het blijft onbegrijpelijk, hoe mensen, die voorheen redelijk nuchter waren, ineens serieus blijken te geloven dat Biden het bloed van kinderen drinkt.

Hoe zou je jouw band met de stad Rotterdam omschrijven?
Hoewel natuur en natuurbescherming mij zeer aan het hart gaat, ben ik vreemd genoeg altijd sterk aangetrokken tot de grootstedelijke architectuur. Veel van mijn werken tonen stedelijke omgevingen. Vandaar dat Rotterdam me als stad erg fascineert. Want laten we eerlijk zijn, Rotterdam is toch eigenlijk wel de enige échte grote stad van Nederland. De combinatie industrie, haven en stad maakt de stad extra interessant en complex.

Waar kijk je het meest naar uit tijdens deze editie van Rotterdam Art Week? 
Ik kijk eerlijk gezegd het meest uit naar het zien van “Fake Me Hard”. Met zo’n groot project als dat van mij, ben ik toch vrij autistisch bezig om alles af te krijgen en heb ik daardoor geen tijd en oog voor de andere werken. Los van het feit dat veel werken natuurlijk nog niet te zien waren. Maar ik zie er naar uit om alles rustig te gaan bekijken tijdens de openingsdag van Rotterdam Art Week.

#ASK Richard Hutten

For the #ASK column, we ask an interesting Rotterdammer in the field of art, design & architecture four questions. This week, we interviewed designer Richard Hutten. No less than one million copies of his famous Dumbo cup for Gispen have been sold over the years, and his designs can be seen in the MoMA in New York and the Victoria & Albert Museum in London.

Richard Hutten

Your designs are invariably described as funny, imaginative, unconventional and playful, but always functional. Which design are you most proud of?
I cannot answer that, that’s like asking me which of my kids I love the most. I’m proud of them all, but for different reasons. And the best designs are yet to come.

Is there a project that you particularly enjoyed?
One nice little project is a glass object, made in Murano Venice. Curator Luca Nichetto has asked me to make an object using an old glass technique. At first, I wanted to make a vase, but now it has become something without function. But it turned out to be an insanely spectacular object, and the making process was really, really enjoyable. It will be launched in September during the Finissage of the Venice [Architecture] Biennale. This is the kind of project that made me want to be an artist/designer. It’s a lot of fun to do. Creating is playing around and this was a fun game.

Richard Hutten

You started your design studio in 1991. Since that time, you didn’t only design more furniture, but also jewelry, stamps, architecture and so on. How do you think the design landscape has changed since then?
When I started in 1991, I still had to explain to people what design was. Everyone knows that by now. In addition, design has now been fully accepted as a fully-fledged art form, and according to some, it has even become the most important art form.

How would you describe your relationship with the city of Rotterdam?
After 30 years in Rotterdam, I can really call myself a Rotterdammer. I love the city and I love how the city is developing and renewing. My studio is located in the M4H area. When I settled there in 1993, Joep van Lieshout and I were the only ones who dared to move there. The entire area has now been transformed into one big area for creatives, with places like the Steurgebouw, which has fortunately kept some of its rough edges.

Richard Hutten

During Rotterdam Art Week, you can also see work by the young designer Boris Maas in the Steurgebouw, at your invitation. How did that collaboration come about?
Gilbert Cutessi bought some of my lamps for his Steurgebouw last year. This year, he asked me if I knew a young Rotterdam-based designer who could exhibit during the Rotterdam Art Week. I immediately thought of Boris Maas. Two years ago I gave him an award. He makes socially engaged work which also happens to be very beautiful.

The Steurgebouw will open its doors to the public during Rotterdam Art Week, so that’s fortunate. What are you most looking forward to during the upcoming Rotterdam Art Week?
I am most looking forward to spontaneous encounters with all kinds of art lovers and makers.

#ASK Richard Hutten

Voor de rubriek #ASK stellen we een aantal vragen aan een boeiend persoon die actief is op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Deze week is dat designer Richard Hutten. Van zijn beroemde Dombo beker voor Gispen werden maar liefst een miljoen exemplaren verkocht en zijn designs zijn onder meer te zien in het MoMA in New York en het Victoria & Albert Museum in Londen.

Richard Hutten

Je ontwerpen worden steevast omschreven als grappig, fantasierijk, onconventioneel en speels, maar zijn altijd functioneel. Op welk ontwerp ben je zelf het meest trots?
Deze vraag kan ik niet beantwoorden. Dat is hetzelfde als aan mij vragen van welke van mijn kinderen ik het meeste hou. Ik ben trots op ze allemaal, maar wel om verschillende redenen. En de mooiste moeten nog komen.

Is er een project waar je in het bijzonder veel plezier aan beleefd hebt?
Eén leuk klein projectje is een glas object, gemaakt in Murano Venetië. Curator Luca Nichetto heeft mij gevraagd om met een oude glass techniek een object te maken. In eerste instantie wou ik een vaas maken, maar nu is het iets geworden zonder functie. Maar het is een waanzinnig spectaculair object geworden, en het maak proces was echt heel erg plezierig. In September zal het gelanceerd worden tijdens de Finissage van de [Architecture] biennale in Venetië. Dit is het soort projecten waarom ik kunstenaar/ontwerper ben geworden. Het is heel erg leuk om te doen. Creëren is spelen en dit was een leuk spelletje.

Richard Hutten, Layers Cloud.

Je begon je designstudio in 1991. Sinds die tijd ontwerp je niet alleen meer meubels, maar ook sieraden, postzegels, architectuur enzovoort. Hoe is het designlandschap sinds die tijd veranderd volgens jou?
Toen ik in 1991 begon moest ik nog uitleggen aan mensen wat design was. Inmiddels weet iedereen dat. Daarnaast is design inmiddels volledig als volwaardige kunstvorm geaccepteerd, en volgens sommigen zelfs de belangrijkste kunstvorm geworden.

Hoe zou je jouw band met Rotterdam beschrijven?
Na 30 jaar in Rotterdam noem ik mezelf wel echt een Rotterdammer. Ik hou van de stad en ik vind het geweldig hoe de stad zich ontwikkelt en vernieuwt. Mijn studio ligt in het M4H gebied. Toen ik mij daar in 1993 vestigde waren Joep van Lieshout en ik de enige die durfden. Inmiddels is het hele gebied tot creatief makersgebied omgevormd, met plekken als het Steurgebouw waar gelukkig nog steeds wat ruwe randjes zijn te vinden.

Richard Hutten, Cloud Chair.

In het Steurgebouw is tijdens Rotterdam Art Week ook werk te zien van de jonge designer Boris Maas, op jouw uitnodiging. Hoe is die samenwerking tot stand gekomen?
Gilbert Cutessi heeft vorig jaar een aantal van mijn lampen gekocht voor zijn Steurgebouw. Dit jaar vroeg hij mij of ik niet een jonge Rotterdamse ontwerper kende die daarnaast kon exposeren tijdens de Rotterdamse Art week. Ik moet meteen aan Boris Maas denken. Twee jaar geleden heb ik hem een prijs gegeven. Hij maakt geëngageerd werk wat ook nog eens heel erg mooi is.

Het Steurgebouw opent tijdens Rotterdam Art Week haar deuren voor het publiek, dus dat komt goed uit. Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende Rotterdam Art Week?
Het meest verheug ik me op spontane ontmoetingen met allerlei kunstliefhebbers en makers.

#ASK Guinevere Ras

For the #ASK section, we ask a number of questions to a fascinating person who’s active in the field of art, design & architecture in Rotterdam. This week that is Guinevere Ras: curator at the Nederlands Fotomuseum and a specialist in multivocality. She specialises in facilitating inclusion through multivocality. To achieve that, she actively works to break stereotypes by improving the representation and active participation of marginalised groups in the museum space.

In the recently opened Gallery of Honour of Dutch Photography, one hundred iconic photos tell the story of photography in the Netherlands, from 1842 to the present. An ambitious project, for which many darlings have undoubtedly been killed in the process. Which story did you feel was especially important to tell?
Each icon stands on its own, but together, this selection tells the story of the development of photography. I consider the emancipation of the diaspora and other marginalised groups in our society to be an important development. That they take matters into their own hands in order to overturn the persisting negative colonial image. From the early anthropological photos in the 19th century to the stereotypical photos that journalist use to this day. Documenting ‘the other’ is an important and common theme in photography. Scientists visited former colonies and observed them through a Western lens, while thinking from Western frameworks. They portrayed them as submissive, as a scientific specimen, as wild or property. I felt that it was especially important that we showed these scientific photos in a new context, which resulted in the difficult task of doing that while refraining from repeating this negative imaging. The new generation of ‘image changers’ must be given sufficient space to show the other perspective – which may have been left out, ignored or concealed – from their own experience and point of view.

Photography: Fred Ernst

What makes Dutch photography (history) unique, when you compare it to other countries?
Broadly speaking, Dutch photography has undergone similar developments from an international perspective. Still, some themes are more prominent in the Dutch history of photography, such as engagement, documentary, landscape versus city, the relationship between photography and art, the photo book and photographing ‘the other’. Of course, photography also relates to what people deem relevant to capture. So certain national historical moments are less likely to be encountered in collections outside of the Netherlands.

Photography: Fred Ernst

Which images or stories that are shown in the Gallery of Honour will surprise people the most?
Of course, that will be different for everyone. The experienced photography enthusiast may be surprised by lesser known photographers, such as Fred Fischer. During the various guided tours, I’ve also noticed that people with a Curaçao background are pleasantly surprised by Robert Soublette’s photo of the Handelskade (commercial quay) in Curaçao. It is a remarkable photo in which a lot is happening. The merchandise is being handled. Among the many working men with hats, you will also spot a few women on the quay, who are caught up in a conversation. They wear long dresses in light colours and ‘lensu’s (headscarves). On the left of the screen, three heads pop out of the window. Judging by the silhouettes, these are two men with hats and a woman with a ‘lensu’. It gives a realistic but subjective atmosphere of what it was like in those days, in contrast to the many staged photos where one had to stand in a neat formation. It is and remains a snapshot. Despite the fact that slavery was abolished 22 years before this photo was taken, the activity shows the economic significance of the island.

De Handelskade, Willemstad, Curaçao (1885) © Robert Soublette / Nederlands Fotomuseum / Wereldcollectie.

What are you most looking forward to the most during the upcoming Rotterdam Art Week?
Every year, I look forward to ‘Prospects’ in the Van Nelle Factory during Art Rotterdam. It is a great way to see the work of the artists who have received a Work Grant for Young Talent from the Mondriaan Fund, all together in one room. Every year, it is a large collection of unique works that inspire me: not just my work, but also as a person. I think it’s great that art can do that.

#ASK Guinevere Ras

Voor de rubriek #ASK stellen we een aantal vragen aan een boeiend persoon die actief is op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Deze week is dat Guinevere Ras: curator bij het Nederlands Fotomuseum en specialist meerstemmigheid. Ze is gespecialiseerd in het faciliteren van inclusie door middel van meerstemmigheid. Om dit te bewerkstelligen zet ze zich actief in om stereotypen te doorbreken door de representatie en actieve participatie van gemarginaliseerde groepen in de museumruimte te verbeteren.

Guinevere Ras.

In de onlangs geopende Eregalerij van de Nederlandse fotografie vertellen honderd iconische foto’s het verhaal van fotografie in Nederland, vanaf 1842 tot nu. Een ambitieus project waarvoor ongetwijfeld verschillende darlings gesneuveld zijn. Van welk verhaal vond je het extra belangrijk dat het verteld wordt?
Ieder icoon staat op zichzelf, maar samen vertelt deze selectie het verhaal van de ontwikkeling van de fotografie. Een belangrijke ontwikkeling daarin vind ik de emancipatie van de diaspora en andere gemarginaliseerde groepen in onze samenleving. Dat zij het heft in eigen handen neemt om de negatieve koloniale beeldvorming te kantelen. Van de vroeg-antropologische foto’s in de 19e eeuw tot aan de stereotyperende journalistieke foto’s van vandaag de dag. Het documenteren van ‘de ander’ is een belangrijk en veelvoorkomende thema in de fotografie. Vanuit de westerse lens en kaders bezochten wetenschappers voormalige koloniën. Zij portretteerde hen o.a. als onderdanig, als een wetenschappelijk specimen, wild en als bezit. Ik vond het vooral belangrijk dat we de wetenschappelijke foto’s in context tonen, maar dan wel met de moeilijke opgave om negatieve beeldvorming zo min mogelijk te herhalen. De nieuwe generatie ‘beeldkantelaars’ moeten hierbij voldoende ruimte krijgen om het andere (missende, genegeerde, verzwegen) perspectief te tonen vanuit hun eigen belevingswereld.

Fotografie: Fred Ernst

Wat maakt de Nederlandse fotografie(geschiedenis) uniek ten opzichte van die van andere landen?
In grote lijnen heeft de Nederlandse fotografie, internationaal gezien, gelijkwaardige ontwikkelingen doorgemaakt. Enkele thema’s komen in Nederland wel meer naar voren: engagement, documentair, landschap versus stad, de relatie tussen fotografie en kunst, het fotoboek en het fotograferen van ‘de ander’. Fotografie gaat natuurlijk ook erg om wat men belangrijk vindt om vast te leggen. Dus bepaalde nationale historische momenten zal je minder gauw tegenkomen in de collecties buiten Nederland.

Fotografie: Fred Ernst

Welke beelden/verhalen die te zien zijn in de Eregalerij zullen mensen het meest verrassen denk je?
Dat zal voor iedereen anders zijn. De ervaren fotografie liefhebber kan verrast worden door minder bekende fotografen zoals Fred Fischer. Tijdens de verschillende rondleidingen merk ik ook dat mensen met een Curaçaose achtergrond enorm verrast zijn door de foto van de Handelskade in Curaçao van Robert Soublette. Het is een bijzondere foto waar enorm veel gebeurt. Handelswaar wordt ingeladen. Tussen de vele werkende mannen met hoeden, spot je op de kade ook enkele vrouwen die een gesprek aanknopen. Zij dragen lange jurken in lichte kleuren en ‘lensu’s (hoofddoeken). Links in beeld duiken drie hoofden uit het raam, aan de silhouetten te zien, twee mannen met hoeden op en een vrouw met een ‘lensu’. Het geeft een realistische maar subjectieve sfeer van hoe het in die tijd was, in tegenstelling tot de vele foto’s waar men keurig in formatie moest staan voor de opdrachtgever. Het is en blijft een momentopname. Ondanks dat slavernij 22 jaar, voordat deze foto werd genomen, werd afgeschaft, laat de bedrijvigheid het economische belang van het eiland zien.

De Handelskade, Willemstad, Curaçao (1885) © Robert Soublette / Nederlands Fotomuseum / Wereldcollectie.

Waar kijk je het meest naar uit tijdens de komende Rotterdam Art Week?
Ik kijk ieder jaar weer uit naar ‘Prospects’ in de Van Nelle Fabriek tijdens Art Rotterdam. Het is een fijne manier om het werk van de kunstenaars, die een Werkbijdrage Jong Talent van het Mondriaan Fonds hebben ontvangen, samen in één ruimte te zien. Het is ieder jaar weer een grote verzameling van unieke werken die mij ook weer inspireren, niet alleen in mijn werk, maar juist ook als mens. Ik vind dat mooi dat kunst dat kan doen.

#ASK Marleen van Wijngaarden

For the #ASK section, we ask a number of questions to a fascinating person who’s active in the field of art, design & architecture in Rotterdam. This week that is Marleen van Wijngaarden: artistic leader of Murals Inc. and a former visual artist. Read on to find out more about a special project that will be shown during Rotterdam Art Week.

Marleen van Wijngaarden: “Especially in difficult times, artists have a knack of letting their light shine through the cracks of our existence.”

‘(real) humans’ Willehad Eilers aka Wayne Horse, ‘Alle Gegen Alle’

How did you get into the world of murals?
The first mural I made myself was in TENT. in 2012: it measured 7 x 5 metres. After that, I made a few more. When I started PHK18 in 2013, the predecessor of Murals Inc., I never imagined that murals would become such an important part of the programming, let alone that it would occupy such an important place within my life. Sometimes, Murals would be part of a regular exhibition, but it really got off to a flying start with the exhibition ‘PHK18 #11: ABSTRACT WALL PAINTINGS De Stijl 100 years’ in 2017. An exhibition that was initiated by Jasper van der Graaf, and consisted of fully abstract geometric wall paintings. Five (inter)national stages took part in it. As a result of this show, I started Murals Inc. on January 1, 2018.


What is the most ambitious project that you have undertaken so far? What made this work so special?
That is a difficult choice to make, because every project has its own level of ambition. But I would choose the Kadebrug project in Eindhoven. Murals Inc. had no significant projects to its name yet, but was nevertheless approached by the Municipality of Eindhoven, asking whether we wanted to compete for an assignment: painting a 600 m2 viaduct. Of course we wanted that and in the end, Luuk Bode was offered the assignment. Wow, what a monster job that ended up being. The changing (turbulent) weather, the complex design and a certain inexperience (…) made me reconsider my decision every now and then. But the great thing was, after five weeks it was over and the result was spectacular. We had endured this mega baptism of fire, with a special thanks to Luuk Bode and team Worstenbroodje (Sausage Roll). Incidentally, the ‘Murals Inc. Machine Painting Show’ project, performed during Art Rotterdam 2020, would be a close second. The good news is that in 2022, we will organise a second edition in the form of a small-scale festival.

Do you feel that being an artist yourself makes you better at your job?When I started Murals Inc., I decided to discontinue my professional practice as a visual artist. If you want to act at a good level, it is important to make certain choices. I have devoted myself to producing art for over 25 years, in which highs and lows alternated. I had my studio at the art initiative Duende in Crooswijk in Rotterdam. More than 50 artists had studios in a former school building of 4000 m2, an incredibly inspiring place. The activity program was of a high standard. In addition, we had three guest studios where hundreds of (inter)national artists stayed over the years. In addition to my professional practice, I was the coordinator of this Artist in Residence project for 10 years. After we had to leave the building in 2013, Duende dissolved after being in existence for 30 years. The process that I passed through; the dualistic plodding in my studio, all the exhibitions, exchanges and collaborations on beautiful projects have laid the foundation for my current work.

The fact that I used to be a visual artist, and that I know the ropes, means that I am familiar with the world of an artist. That’s a big plus. Another plus is that I know how difficult it is to make a good work of art, to reach the essence, to always keep going one step further. I like to work with artists who have the courage to take steps in their work when the outcome is uncertain. As a curator, I’m not out to play it safe either. It is not that difficult to create an aesthetically balanced exhibition. In any case, making exhibitions based on the mural offers me many challenges.

‘(real) humans’ muur rechts: Lisa Couwenbergh, ‘GIRL VII’

Can you tell us a bit more about the upcoming project on the Van Nelle Terrain?
In collaboration with Museum Boijmans van Beuningen and CBK Rotterdam, Murals Inc. will make a corona-related wall project at a vaccination site: called Vacc. Art. This wall is located on the Van Nelle Terrain. In the first place, we are there for visitors who are going to get a vaccination. Coming from the art world, we wanted to make a positive contribution to the often difficult process that surrounds a vaccination. And of course, art must remain visible and continue. Especially in difficult times, artists have a knack of letting their light shine through the cracks of our existence.

A super nice side effect is that we remain visible during Art Rotterdam. We try to plan it in such a way that one canvas will be painted during Art Rotterdam. What I’m most looking forward to won’t be much different from other people: we are not made to live in isolation, interactions are the basis of our existence. Rotterdam Art Week promises numerous interactions, and I for one am looking forward to that!

Tip: the exhibition ‘(real) humans’ will be on show during Rotterdam Art Week at the permanent location of Murals Inc.

#ASK Marleen van Wijngaarden

Voor de rubriek #ASK stellen we een aantal vragen aan een boeiend persoon actief op het gebied van kunst, design & architectuur in Rotterdam. Deze week is dat Marleen van Wijngaarden: artistiek leider van Murals Inc. en voormalig beeldend kunstenaar. Lees ook meer over het bijzondere project dat tijdens Rotterdam Art Week te zien zal zijn.

Marleen van Wijngaarden: “Juist in zware tijden weten kunstenaars door de kieren van ons bestaan hun licht te laten schijnen.”

‘(real) humans’ Willehad Eilers aka Wayne Horse, ‘Alle Gegen Alle’

Hoe ben je terechtgekomen in de wereld van de murals?
De eerste mural die ik zelf heb gemaakt was in TENT. in 2012: deze was 7 x 5 meter. Daarna heb ik er nog een aantal gemaakt. Toen ik in 2013 begon met PHK18, voorloper van Murals Inc., had ik geen moment het idee dat muurschilderingen zo’n belangrijk onderdeel van de programmering zouden gaan worden, laat staan dat het zo’n belangrijke plek in mijn leven zou gaan innemen. Muurschilderingen waren wel eens een onderdeel binnen een reguliere tentoonstelling maar uiteindelijk begon het allemaal naar aanleiding van de tentoonstelling PHK18 #11: ABSTRACT WALL PAINTINGS De Stijl 100 jaar in 2017. Een tentoonstelling die werd geïnitieerd door Jasper van der Graaf, met enkel abstract geometrische muurschilderingen. Vijf (inter)nationale podia deden hieraan mee. Naar aanleiding van deze show ben ik op 1 januari 2018 Murals Inc. gestart.

Wat is het meest ambitieuze project dat je tot nu toe hebt uitgevoerd? Wat maakte dit werk zo bijzonder?
Dat is een moeilijke keuze omdat elk project zijn eigen ambitieniveau kent. Toch is dat Kadebrug in Eindhoven geweest. Murals Inc. had nog geen noemenswaardige projecten op haar naam staan maar werd desondanks benaderd door de Gemeente Eindhoven met de vraag of wij mee wilden dingen naar een opdracht: het beschilderen van een viaduct van 600 m2. Natuurlijk wilden we dat en uiteindelijk kreeg Luuk Bode de opdracht. Wow, wat een monsterklus was dat. Het wisselende (onstuimige) weerbeeld, het complexe ontwerp en een zekere onervarenheid (…) maakte dat ik af en toe dacht: oef, als je nog eens iets leuks bedenkt. Maar het fijne was, na vijf weken zat het erop en het resultaat was spectaculair. Deze mega vuurdoop hadden we doorstaan met hulde aan Luuk Bode en team Worstenbroodje. Overigens is de ‘Murals Inc. Machine Painting Show’, tijdens Art Rotterdam 2020 een goede tweede. Goed nieuws; in 2022 organiseren we een editie II in de vorm van een kleinschalig festival. 

Maakt het feit dat je zelf kunstenaar bent je nog beter in je werk?
Toen ik Murals Inc. oprichtte besloot ik te stoppen met mijn beroepspraktijk als beeldend kunstenaar. Wil je op een goed niveau acteren dan is het zaak om keuzes te maken. Ik heb me ruim 25 jaar toegelegd op het produceren van kunst, waarbij hoogte- en dieptepunten elkaar afwisselden. Ik had mijn atelier bij het kunstinitiatief Duende in Crooswijk in Rotterdam. Ruim 50 kunstenaars hadden ateliers in een voormalig schoolgebouw van 4000 m2, een ongelooflijk inspirerende plek. Het activiteitenprogramma was van een hoog niveau. Daarnaast hadden we drie gaststudio’s waar gedurende de jaren honderden (inter)nationale kunstenaars verbleven. Ik was naast mijn beroepspraktijk 10 jaar coördinator van deze Artist in Residence. Nadat we het pand moesten verlaten in 2013 heeft Duende zich na 30 jaar ontbonden. Het doorstane proces; het dualistisch geploeter in mijn atelier, alle tentoonstellingen, uitwisselingen en het samenwerken aan mooie projecten heeft de basis gelegd voor mijn huidige werkzaamheden. 

Dat ik beeldend kunstenaar was, en het klappen van de zweep ken, betekent dat ik bekend ben met de leefwereld van een kunstenaar. Dat is een groot pluspunt. Een ander pluspunt is dat ik weet hoe moeilijk het is om een goed kunstwerk te maken, om tot een essentie door te dringen, steeds weer een stap verder te gaan.Graag werk ik met kunstenaars die de moed hebben stappen te zetten in hun werk waarbij de uitkomst onzeker is. 
Als curator ben ik er ook niet op uit om op safe te spelen. Het is niet zo moeilijk een esthetisch afgewogen tentoonstelling te maken. Tentoonstellingen maken met als basis de muurschildering biedt mij in ieder geval vele uitdagingen.

‘(real) humans’ muur rechts: Lisa Couwenbergh, ‘GIRL VII’

Kun je ons iets meer vertellen over het aankomende project op het Van Nelle Terrein?
In samenwerking met Museum Boijmans van Beuningen en CBK Rotterdam gaat Murals Inc. een corona gerelateerd wall art project uitvoeren op de vaccinatie locatie op het Van Nelle Terrein. De titel luidt: ‘Are we safe now?’ In de eerste plaats zijn wij er voor de bezoekers die een vaccinatie gaan halen. Wij wilden vanuit de kunstwereld een positieve bijdrage leveren aan het soms moeilijke proces rondom het vaccineren. Juist in zware tijden weten kunstenaars door de kieren van ons bestaan hun licht te laten schijnen.

Een super leuke bijkomstigheid is dat het project ook zichtbaar is tijdens Art Rotterdam. We proberen het zo te plannen dat er ook tijdens Art Rotterdam een doek beschilderd gaat worden. Overigens hebben wij de beschikking over een gaaf billboard net buiten het terrein in de loop naar de hoofdingang. Dit billboard gaat beschilderd worden door Anan Striker (For real).

Waar ik het meeste naar uitkijk zal niet veel verschillen van anderen: wij zijn niet gemaakt om in een isolement te leven, interacties zijn de basis van ons bestaan. Rotterdam Art Week belooft talrijke interacties, daar zie ik naar uit!

Tip: de tentoonstelling ‘(real) humans’ zal tijdens Rotterdam Art Week te zien zijn op de vaste locatie van Murals Inc.